Ekvador’un En Uzun Şelalesi Birdenbire Kayboldu

Bu yılın şubat ayındaki bir sabah, Ekvadorlular hiç beklemedikleri bir manzarayla karşılaştı: Ülkenin en büyük şelalesi artık yoktu, onun yerini küçük bir akıntı almıştı. Çizgi filmlerdeki kötü karakterlerin yapacağı hamlelere benzeyen bu olay gerçek olmuştu.

Ekvador Amazonları’nda yer alan Cayambe Coca Ulusal Parkı, 150 metre yükseklikteki San Rafael Şelalesi’ne ev sahipliği yapıyordu. 2 Şubat’ta Ekvador Turizm Bakanı, şelalenin küçük bir dere gibi akmaya başladığını açıkladı.

Heyelanlar şelaleyi yuttu

Ülkede İngilizce yayın yapan kaynaklar, “San Rafael Şelalesi’nin artık tarih olduğunu ve bir daha geri dönmeyeceğini” belirtti. Bu alışılmadık ve ani değişim, Ekvador Çevre Bakanlığı (MAE) ve NASA görüntüleriyle de belgelendi. 

Çevre Bakanlığı açıklamasına göre toprak kayması, 2 Şubat tarihinde Coca Nehri üzerinde gerçekleşti. Nehrin ve şelalenin etrafındaki bölgeler turist ziyaretine kapatıldı ve durumun, bölgedeki biyolojik çeşitliliğe ne kadar zarar verdiğinin belirlenmesi için çalışmalar başladı. 

Şelalenin ortadan kaybolmasının sebebi olarak, toprak kaymaları esnasında suyun toplandığı çukurlar oluşması gösteriliyor. Bu çukurda toplanan su, üçe ayrılıyor ve daha az dik olan üç koldan dağılıyor. 

Toprak kaymasının sebebi bilinmiyor

San Rafael Şelalesi, normalde çok hareketli ve sismik aktivitelerin yoğun olduğu bir bölgede yer alıyor. Bu bölgede Cayambe ve Reventador volkanları bulunuyor. Haliyle doğal nedenlerden dolayı toprak kayması yaşanması hiç de şaşırtıcı değil.

Öte yandan, Uluslararası Çevre Koruma Sendikası’nın Güney Amerika Su Programı’ndan Emili Cobo, bu olayın suçlusu olarak yeni yapılan hidroelektrik santralini gösteriyor. Cobo, “Binlerce yıldır çökmeden duran şelale, tesadüfe bakın ki hidroelektrik projesi yapıldıktan birkaç yıl sonra çöktü. Akademik makalelerde yer alan süreçler ve barajın nehir üzerinde olabilecek etkilerine dair raporlar var” ifadelerini kullandı. 

Teoriye göre ülkenin en büyük hidroelektrik santrallerinden olan Coca Codo Sinclair, ekipmanların zarar görmemesi için suyu filtrelemeye ihtiyaç duyuyor. Çökelti miktarının azalması da nehir yatağını bu tür aşındırıcı etkilere daha açık hale getiriyor. 

Sebebi ne olursa olsun şelale artık yok ve eski ihtişamlı günleri, fotoğraf karelerinde ve videolarda kaldı. San Rafael Şelalesi, yok olan doğal güzellikler arasında yerini aldı.